Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Nedir?
Destekten yoksun kalma tazminatı, vefat eden bir bireyin hayatta iken sağladığı desteğin ölüm sebebiyle ortadan kalkması sonucunda destek alan kişilerin uğradığı zarardır. Bu tazminat türü, vefat eden kişinin destek verdiği kişilerin yaşamlarının ölüm nedeniyle olumsuz etkilenmemesi amacıyla kabul edilmiş bir maddi tazminat davası kategorisindedir.
Hak sahipleri, bu maddi tazminat davası ile birlikte aynı dava kapsamında manevi tazminat davası da açabilirler. Söz konusu tazminatın temel amacı, vefat eden kişinin hayatta iken sağladığı desteğin devam ettirilmesi suretiyle, destek alan kişilerin yaşamlarını ölüm öncesi koşullara benzer şekilde sürdürebilmelerini ve sosyal ve ekonomik bağlarını ölümden önceki gibi devam ettirebilmelerini sağlamaktır.
İki taraflı trafik kazalarında, araç sahibinin (işletenin), ruhsat sahibi olduğu araçta yolcu olarak bulunduğu esnada yaralanması veya vefatı ile sonuçlanan olaylar meydana gelebilmektedir. Bu kazaların önemli bir kısmında, sürücünün, yolcu konumundaki araç sahibinin (işletenin) eşi, çocuğu veya ebeveyni olduğu gözlemlenmektedir. Bu bağlamda, sürücünün taksirli davranışı sonucunda bir yakınını kaybetmesi söz konusudur.
Yaşanan bu türden kazalarda destekten yoksun kalma tazminatına ilişkin olarak T.C. YARGITAY HUKUK GENEL KURULU E. 2011/17-787 K. 2012/92 T. 22.2.2012 kararında özetle ; “ Davacıların ölenin salt mirasçısı sıfatıyla değil, destekten yoksun kalan üçüncü kişi sıfatıyla dava açtıkları, ölüm nedeniyle doğrudan davacılar üzerinde doğan destekten yoksunluk zararının oluşumundaki kusurun davacılara yansıtılamayacağı; dolayısıyla tam kusurlu araç şoförünün ve onun eylemlerinden sorumlu olan işletenin kusurunun, işletenin desteğinden yoksun kalan davacıları etkilemeyeceği; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’na göre, aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı davalı sigorta şirketi, işletenin üçüncü kişilere verdiği zararları teminat altına aldığına ve olayda işleten tam kusurlu, destekten yoksun kalan davacılar da zarar gören üçüncü kişi konumunda bulunduğuna göre, davalı sigorta şirketinin zararın tamamından sorumlu olduğu ve davacıların davalı sigorta şirketinden destekten yoksun kalma tazminatı isteyebilecekleri, oyçokluğu ile kabul edilmiştir. Şu hale göre, yerel mahkemece, davacıların, desteklerinin işleteni olduğu araçta, sürücünün tam kusuru sonucu meydana gelen trafik kazası sonucu, vefat etmiş olması nedeniyle, destekten yoksun kalan üçüncü kişi sıfatıyla, zorunlu mali sorumluluk sigortacısını hasım göstererek dava açabileceğinin kabulü ile işin esasının incelenmiş olması, yukarıda açıklanan değişik gerekçelerle, sonucu itibariyle doğru olup; bu kararda direnilmesi uygundur” hükmü verilmiştir.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları’nda ne zaman değişiklik yapıldı?
Ancak son dönemde Araçta Yolcu Olarak Bulunan İşletenin (Araç Sahibinin) Ölmesi durumunda yasal mevzuattaki değişiklik doğrultusunda Yargıtay’ın güncel içtihatlarında da oldukça önemli bir değişikliğe gidilmiştir. Bu değişiklik, 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları’ndan kaynaklanmaktadır. Söz konusu Genel Şartların “Teminat Dışında Kalan Haller” başlıklı A.6. maddesi (d) bendinde; “destek şahsın kusuruna denk gelen destek tazminatı taleplerinin” teminat kapsamı dışında bırakıldığı düzenlenmiştir. Bu yasal düzenleme, güncel yargı içtihatlarına da yansımıştır.
Araçta Yolcu Olarak Bulunan İşletenin (Araç Sahibinin) Ölmesi Halinde Güncel Yargı Kararı nedir?
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi’nin 2022/6741 Esas, 2025/9446 Karar 16.06.2025 tarihli kararında;
“Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; 21.03.2017 tarihinde davacının desteğinin yolcu olarak bulunduğu, aynı zamanda desteğin işleteni (maliki) olduğu araç ile dava dışı otomobilin karıştığı çift taraflı trafik kazasında davacının desteğinin vefat ettiğini, her iki aracın da davalı nezdinde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile sigortalı olduğunu, eldeki davanın davalı … şirketinin her iki araçtaki sorumluluğu kapsamında açıldığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 500,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, ıslah dilekçesiyle talebini 195.653,90 TL’ye yükseltmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirketin sigortalısının kusuru oranında sorumluluğunun bulunduğunu, kusur raporu alınması gerektiğini, davaya konusu tazminat talebinin poliçe teminat kapsamında yer almadığını belirterek davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı sigortacı tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) yapılan 27 KD … plakalı aracın sürücüsünün %75; 27 T … plakalı aracın sürücüsünün ise %25 oranındaki kusurları ile sebebiyet verdikleri kazada aynı zamanda araç işleteni olan ve işleteni olduğu araçta yolcu olarak bulunan davacının desteği …’un vefat ettiği, davacının bu kişinin eşi olduğu, ölenin desteğinden mahrum kaldığı, HGK’nın emsal kararlarında da belirtildiği üzere davacının salt ölenin mirasçısı sıfatıyla değil, destekten yoksun kalan üçüncü kişi sıfatıyla dava açtığı, ölüm nedeniyle doğrudan davacı üzerinde doğan destekten yoksunluk zararının oluşumundaki kusurun davacıya yansıtılamayacağı, dolayısıyla kusurlu araç şoförünün ve onun eylemlerinden sorumlu olan işletenin kusurunun, işletenin desteğinden yoksun kalan davacıyı etkilemeyeceği, 2918 sayılı Kanun ve ZMSS Genel Şartlarına göre aracın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortacısı, işletenin üçüncü kişilere verdiği zararları teminat altına aldığına ve davacı da üçüncü kişi konumunda bulunduğuna göre sigorta şirketinin oluşan zararın tamamından sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, 195.653,90 TL destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine; Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut olayda, yolcu/desteğin 21.03.2017 tarihinde gerçekleşen kazada vefat ettiği, yolcu/desteğin davalı tarafından sigortalanan aracın aynı zamanda işleteni olduğu, poliçenin düzenlenme tarihinin ise 20.02.2017 tarihi olduğu, davalının sorumluluğunun kapsamının 01.06.2015 yani davaya konu trafik kazasından önce yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları’na göre belirleneceği, Genel Şartların “Teminat Dışında Kalan Haller” başlıklı A.6. maddesi (d) bendinde; “destek şahsın kusuruna denk gelen destek tazminatı taleplerinin” teminat kapsamı dışında bırakıldığı, yolcu/destek/işleten olan müteveffanın KTK’nın 85 inci maddesine göre araç sürücüsünün %75 olarak belirlenen kusur oranından kendi kusuru gibi sorumlu olduğu, kazaya karışan her iki aracın da sigortacısı davalı … ise de, davalı sigortacının sorumluluğunun karşı araç olan 27 T … plakalı aracın %25 oranındaki kusurundan ibaret olduğu, davacının desteği olan işletenin eylemlerinden sorumlu olduğu 27 KD … plakalı aracın sürücüsünün %75 oranındaki kusurundan da davalı sigortacının sorumlu olduğuna karar verilmesinin hatalı olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, düzelterek esas hakkında yeniden karar verilmek üzere Gaziantep 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 23.09.2019 tarihli 2018/1457 E., 2019/1203 K. sayılı kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulü ile; 48.913,82 TL destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde; müvekkilinin desteğinin 27 KD … plaka sayılı araçta yolcu olması nedeniyle davaya konu kazada kusurunun bulunmadığını, müvekkilinin destekten yoksun kalma tazminatı talep ettiğini, ölenin kusurunun müvekkiline sirayet etmeyeceğinin açık olduğunu, müvekkilinin desteği açısından kusurunun bulunmadığını, davanın tamamen kabul edilmesi gerektiğini, davanın kısmen kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu, Bölge Adliye Mahkemesinin gerekçeli kararında araç işletenin, sürücünün kusurlarından bizzat kendi kusuruymuş gibi sorumlu olduğunun belirtildiğini, bu gerekçenin daha sonra açılacak rücu davasında geçerli olduğunu beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık; davalı … tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan araçların karıştığı trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalan davacının destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacıya yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
16.06.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Trafik kazasından kaynaklı tazminat taleplerinde nelere dikkat edilmelidir?
Mevzuatta meydana gelen değişiklikler doğrultusunda yüksek mahkeme kararları da değişmekte ve güncellenmektedir. Bu nedenle “trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat” talepli dava ve arabuluculuk süreçlerinde hak kaybına uğramamak amacıyla bilhassa uzman bir avukat ile süreç yürütülmelidir.
Kocaeli’nde İzmit ve Kandıra’da her hukuk alanında olduğu gibi “tazminat hukuku avukatı” arayışında olmanız durumunda iletişime geçebilirsiniz. Bu alanda, herhangi bir hak kaybının yaşanmaması için süreçlerin titizlikle yürütülmektedir.
Trafik kazasından kaynaklı her türlü tazminat talepli dava ve arabuluculuk süreçlerinde Avukatlık ve Arabuluculuk hizmetlerimize göz atabilirsiniz. Manevi yönden yıprandığınız bu süreçte profesyonel destek almak için iletişime geçebilirsiniz.
